Satıcı Doğulur mu,Olunur mu?

Chicago Üniversitesinden Prof. Dr. Benjamin Bloom ve ekibi 1985 yılında yaptıkları çalışmada, bir konuda uzman olan kişilerin "doğuştan yetenekleri" sayesinde mi yoksa "deneyimlerinden dolayı" mı bu seviyeye geldiklerini araştırdılar.

Çalışmada; aralarında piyanistlerin, tenis şampiyonlarının, olimpiyatlarda yarışan yüzücülerin, matematikçilerin ve sinir bilimcilerin olduğu, dünya çapında başarı kazanmış 120 kişi ile derinlemesine görüşmeler yapıldı.

Çalışmanın başında bu kişilerin "doğuştan yetenekli" oldukları varsayılmıştı. Ancak sonuçlar; bu kişilerin çevreleri (ebeveynleri, öğretmenleri vb.) tarafından, şu anda uzman oldukları alanlara karşı yoğun bir şekilde teşvik edildiklerini ve bu yönde sürekli destek gördüklerini gösterdi.

Öte yandan, yaklaşık aynı süreler boyunca alıştırma yapan herkes aynı beceri düzeyine erişemeyebiliyor. Bu durum ise genellikle yaş ve genetik faktörler ile açıklanıyor. Araştırmalar, aynı süreler boyunca alıştırma yapılmış olsa da, "daha erken yaşta çalışmaya başlayanların" alanlarında çok daha iyi beceri sergilediğini kanıtlıyor.

Beynin esnek yapısının (nöroplastisite) erken yaşlarda şekillenmeye çok daha müsait olması bu durumun temel nedeni olarak görülüyor. Ronaldo, Messi gibi efsane futbolcuların veya Mete Gazoz gibi rekor kıran genç sporcularımızın tamamının çok küçük yaşlardan itibaren desteklendiğini hepimiz biliyoruz.

Peki, bu çalışma bir ebeveyn, öğretmen veya çocuklarla iç içe olan bireyler olarak bize neyi gösteriyor?

Her çocuğun mizacı, ilgisi ve becerisi farklıdır. Bize düşen görev; hepsini tek bir kalıba sokup "herkes üniversite okusun, herkes doktor veya avukat olsun" diye zorlamak değil, onların özgün yeteneklerini ve ilgi alanlarını keşfetmektir. Onların "iyi olduğu alanda" daha fazla vakit geçirmelerini sağlamalı ve başarılı olmaları için gereken desteği sunmalıyız.

Düşünsenize; biz daha küçük bir çocukken bize böyle bakılsa ve ilgi alanımız yönünde profesyonelce desteklenseydik, bugün yine aynı yerde mi olurduk?